Er is geen goed of fout. Het gaat om de oefening.

Gepubliceerd op 7 sep 2026

Ik doe al jarenlang aan improvisatietheater. Onlangs werd me gevraagd improvisatieles te geven. Dat heb ik gedaan en smaakte naar meer! Improvisatieles geven blijkt niet alleen heel leuk, maar ook inspirerend voor mijn werk als trainingsacteur.

Snel schakelen

In mijn vorige baan bij een uitzendorganisatie gaf ik ook regelmatig trainingen. Ik moest intercedenten dan op de hoogte brengen van allerlei procedures en nieuwe wet- en regelgeving. Saaaai! Ik zag het dan ook als een mooie uitdaging om er voor mijn publiek toch nog iets leuks van te maken. Vooral door het interactief te houden.

Een improvisatietraining is natuurlijk een stuk luchtiger, maar ik wilde de deelnemers wel iets bijbrengen. En dat was nog niet zo vanzelfsprekend, want het ging om een groep 55+’ers die al jarenlang ervaring had met het volgen van toneel- en improvisatielessen.

Verbinding maken

Eén van de oefeningen waar we deze ochtend mee aan de slag gingen, was om binnen een scène snel te schakelen van tijd of personage. Op onverwachte momenten gaf ik ze hiervoor het commando. Natuurlijk probeerde ik ze daarbij uit te dagen, maar vooral ook om ze daar iets mee te leren.

Soms ging ik tijdens een scène even letterlijk naast een speler staan om ze aan te spreken als hun personage. ‘Hoor je wat hij nu zegt?’ ‘Wat voor gevoel geeft dat?’ ‘En pik je dit?!’ Zo probeerde ik die speler te stimuleren verbinding te maken. Met zichzelf én met de ander.

Dat is wat mij betreft namelijk precies waar het om gaat. Oók voor een trainee tijdens een training. Aanvoelen en intunen. Met jezelf en de persoon waar je tegenover zit. Alleen dan kun je je leerdoel bereiken.

Co-trainer

Zo werd het een leuke en leerzame ochtend. Ook voor mijzelf. Als trainingsacteur moet je niet alleen feedback kunnen geven, maar kom je soms ook in de rol van (co-)trainer. Bijvoorbeeld als je in groepjes uiteengaat en de betreffende trainer er zelf even niet bij is. Sowieso vind ik het belangrijk om als trainingsacteur altijd actief mee te denken over leerdoelen.

Het geven van trainingen smaakt dan ook naar meer. Inmiddels heb ik ook al twee keer improvisatieles mogen geven een groep kinderen. Een heel andere doelgroep. Kinderen tussen de 8 en 12 vinden het natuurlijk héérlijk om twee uur lang even de normale regels te mogen loslaten. Lekker schreeuwen, springen en gek doen. Toch zie je ook bij kinderen grote verschillen. De één is heel uitbundig en fantasierijk, de ander vindt die vrijheid maar lastig. En wordt er eerder onzeker van.

Geen blauwdruk

Er is geen goed of fout. Dat is in zo’n geval een belangrijke boodschap. Voor kinderen én volwassen en voor improvisatiespelers én trainees. Je bent aan het oefenen en krijgt tips. Maar voor communicatie en gedrag bestaat geen blauwdruk, want iedereen is anders. Het mooie daarvan is dat je nooit uitgeleerd bent. Dat geldt ook voor mij als trainingsacteur…